ՄԱԿ-ի մոդելի սեմինար

Նստած էինք դասի, երբ ներս մտան 2 հոգի, բաժանեցին հացաթերթիկներ ասելով լրացնենք այն և հանձնենք իրենց. լավագույնները կընտրվեն և կմասնակացեն սեմինարին: Զանգահարեցին և ասացին, որ ընտվել եմ ու ներկայանամ ՄԱԿ-ի հայակական ասոցիցայի գրասենյակ: Գնացինք ու պարզեցինք թե իրենից ինչ է ներկայացնում ՄԱԿ-ի մոդելը: ՄԱԿ-ի մոդելը կիրառվում է այն բոլոր երկրներում, որոնք անդամակցում են ՄԱԿ-ին: Մոդելի ընթացքում հավաքվածները կատարում են ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի կամ Անվտանգության Խորհրդի դերը: Յուրաքանչյուրիս վիճակահանությամբ ընկնում է մի երկիր և դու հանդես ես գալիս որպես այդ երկրի լիազորված ներայացուցիչը: Յուրաքանչյուր երկիր ներկայացնում էին երկու ներկայացուցիչ: Սեմինարի թեման էր վերջերս բռնկված վրաց-օսական հակամարտությունը: Ես ներկայացնում էի վետոյի իրավունք ունեցող Միացյալ Թագավորությունը:
ՄԱԿ-ի մոդելները լինում են հանրապետական, տարածաշրջանային և միջազգային մակարդակներով: Հայաստանը անցյալ տարի մասնակցել է Հարավային Կորեայում տեղի ունեցած միջազգային մոդելին և մեր պատվիրակությունը ներկայացրել է Ռուսաստանը: Իսկ Հայաստանին հենց Հարավային Կորեան, որը մասնակիցների հավաստմամբ անգամ չգիտեր, որ նման երկիր կա երկրագնդի վրա և ներկայացնում էր, թե իբր հայերը զրկված են հաղորդակցության միջոցներից` անգամ հեռախոսակապից: Դե կորեացիք որտեղից իմանան, որ Հայաստանի շարքային քաղաքացիների ունեցած սեփական Hammer /դասախոսս կասեր` հայերեն խամեր / ավտոմեքենաների թիվը գերազանցում է ԱՄՆ-ի բանակի ունեցած Hammer-ներին:
Մոդելին մասնակցում էին միայն Միջազգային հարաբերություններ ֆակուլտետի դիվանագիտության բաժնի ուսանողները: Մենք սովորում ենք դիվանագիտական հմտություններ, բայց գործադրելու և պրակտիկորեն օգտվելու հնարավորություններ չունենք: Ուստի սա մեր առաջին փորձն էր այս ասպարեզում և ասեմ, որ բավականին արդյունավետ: Որպեսզի ընդունվի քո երկրի առաջարկած բանաձևը պետք է ստեղծես կոալիցիա և այդ անում ես ընդմիջումների ընթացքում` դիվանագիտական զրույցներ ու բանակցություններ վարելով: Այստեղ դրսևորում ես տարվա ընթացքում սովորածդ ու ձեռք բերում հմտություններ:
Ամռանը տեղի է ունենեալու ՄԱԿ-ի միջազգային մոդելը Ժնևում:

Խառնաշփոթ

Ողջունում եմ և միժամանակ հայցում այն բոլոր ընկերներիս ու այս կայքը ընթերցողներին, որոնք այս ընթացքում անընդհատ կապվում էին և հարցուփորձ անում, թե ինչու եմ դադարեցրել գրելս: Ի պատասխան այդ բոլոր հարցումների պետք է ասեմ, որ վերջերս բավականին զբաղված էի` հանձնում էի քննություններ և ստոգարքներ նաև մասնակցեցի 2 սեմինարի, որոնց մասին կգրեմ:

Ֆեթիյե Չեթին

Միջազգային հարաբերությունների թուրքերեն սովորողները և արևլագիտականնի ուսանողները մասնակցում էին թուրք հրապարակախոս, Հրանդ Դինքի գործով զբաղվող փաստաբան Ֆաթիյե Չեթինի հետ հանդիպմանը: Հանդիպման առիթ էր հանդիսացել թուրքագետ դասախոս պարոն Ռուբեն Մելքոնյանի դեռևս 2005 թվականին թարգմանած և հրատարակած Չեթինի <Մեծ մայրս> հուշագրական վիպակը: Եվ այս տարի գիրքը վերահրատարակվեց, որի շնորհանդեսին մասնակցում էր նաև ինքը Չեթինը:
Նա պետք է գար դեռևս 2005 թվ.-ին Հրանդի հետ: Մի քիչ պատմեմ իր պատմածից: Նա գնում էր Ֆրանսիա գրքի ֆրանսերեն թարգմանության շնորհանդսին և Հրանդի հետ պայմանավորվել էր, որ վերադառնալուն պես, միասին կգան Երևան: Սակայն վերադառնում է Ստանբուլ մասնակցելու Հրանդի թաղմանը:
Եվ այսպես երկու տարի հետո Չեթինը Երևանում է, բայց Հրանդի եղբոր և աղջկա հետ:
Չեթինի հետ հանդիպումը անցավ բավականին հետաքրքրիր: Պատմեց, որ իր այս գրքից հետո անընդհատ կապվում են իր հետ և ասում, որ հետևելով գրքի պատմվածքին իրենք էլ են հետաքրքրվել իրենց ընտանիքի անցյալով ու իրենց մեջ գտել են գոնե մի հայ վերապրողի: Հիրավի, <Մեծ մայրս> գիրքի նույնիսկ անարգել հրատարկությունն ու տարածումը այսօրվա թուրքական պետության պայմաններում արդեն իսկ մեծ ձեռքբերում է, որն իր հետ առաջացրել է ներքին շարժում և թուրք հասարակության շրջանում մտածելու տեղիք է տվել:
Չեթինի հետ հանդիպումից հետո բավականին ուրախացա, որ այսօր Թուրքիայում կան նման թուրքեր:

հ.գ.-Ես այժմ ընթերցում եմ Չեթինի <Մեծ մայրս> գիրքը. խորհուրդ կտայի` դուք էլ ընթերցեք: Գիրքը ընթերցելուց հետո կկիսեմ ձեզ հետ տպավորություններս:
Հայամետ եղե՜ք

Բարեգործություն

Խոսում էինք Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացվածության աստիճանի մասին և դասախոսը բերեց մի իրական օրինակ:
Վերջերս ԵՊՀ են այցելել գերմանացի բարեգործներ մի քանի ուսանողնրի վարձը փոխհատուցելու, լսարաններ վերանորոգելու և մի քանի ուսանողների Գերմանիա փոխադրելու համար: Սակայն, արի ու տես, որ ԵՊՀ դասախոսական կազմը, ովքեր դիմավորել էին բարեգործներին, գործել էին ճակատագրական սխալ: Ո՜չ, ո՜չ նրանք հանցանք չեն գործել, չեն անարգել, այլ օտարերկրացիներին բերել էին իրավաբանական ֆակուլտետի նախկին ավտոկանգառի ճանապարհով/այժմ կառուցվում է մայրուղի/: Բնականաբար, եվրոպացի մեծահարուստները զարմացել էին. ընդհուպ մտածել էին, թե մոտակայքում կառավարության նիստ է գումարվում: Սակայն նրանց բացադրել են, որ այս ավտոմեքենաները նման աչք զարնող պետհամարանիշներով պատկանում են ուսանողներին: Նրանք անմիջապես հասկացրել էին, որ թեկուզ իրենք նման ավտոմեքենաներ չեն վարում և երևի ՀՀ-ն այնքան զարգացած է ու հարուստ է, որ բարեգործություն անելը կարող է վիրավորական թվալ:

հ.գ.- ուսանողությունը ողջ աշխարհում համարվում է ամենախոցելի խավը
հ.գ.- Եվրոպայում անկախ մասնագիտությունից և ֆինանսական վիճակից օգտագործում են քիչ ծախսատար, փոքր և պրակտիկ մեքենաներ:
Ուրախ ապրե՜ք

Ի զարմանս ինձ… 2

Հաջորդ միջադեպը, բարեբախտաբար, ինձ հետ չի պատահել, այլ` իմ իրանահայ համակուրսեցու: Սփյուռքահայերի հայոց լեզվի խումբը տարբերվում է ՀՀ-ում դպրոց ավարտածների խմբերից, մեզ բոլորիս հայտնի պատճառներով/ուղղագրություն, հայոց լեզվին ավելի ցածր մակարդակով տիրապետելուն…/: Ընկերուհիս, որը մասնակցում է այդ խմբին, միակն է, որ հայոց լեզվին տիրապետում է մեսրոպյան ուղղագրությամբ/մյուսները ջավախքահայեր են/ և բնականաբար ունի նաև ուղղագրության խնդիր: Մի խոսքով, նա դասախոսին ասում է , որ ինքը գրում է մեսրոպյան ուղղագրությամբ և ի պատասխան դրա մայրենի լեզվի <վաստակաշատ> դասախոսը հայտարարում է`հայոց լեզուն ամենուրեք նույնն է, չկա հայոց լեզվի մեկ այլ տարբերակ:
Անզորությունից միայն ծիծաղեցի…
Իրազեկ եղե՜ք

Ի զարմանս ինձ… 1

Այն, որ այսօրվա ՀՀ-ում բնակվող հայ քաղաքացիները այնքան էլ ծանոթ չեն Հայ առաքելական եկեղեցու և ազգային-կրոնական տոներին, դա պարզ էր: Բայց ես երբեք ինձ թույլ չէի տա անգամ պատկերացնել, թե դասխոսը, մանկավարժն ու սերունդ կրթողը և վերջիվերջո հայը տեղյակ չէ այնպիսի սիրված ու գեղեցիկ տոնից, ինչպիսին` Բարեկենդանն է: Երևի պատճառը սփյուռքում ծնված և դաստիարակված լինելս է, ինչևիցե…
Անգլերենի դաս էր, թեման`Halloween: Մեր դասը պատահմամաբ զուգադիպել էր Halloween-ի օրվան`հոկտեմբերի 31-ին: Ծանոթացանք և տեղեկացանք, թե որտեղից է ծագում այս տոնը և ինչ խորհուրդ ունի իր մեջ: Խորհուրդը, կարճ ասած, չար ոգիներին ու սատանաներին տնից ու իրենցից վանելն է, որին էլ նպաստում է սարսափազդու հագուստներ հագնելը, խրտվիլակներ պատրաստելը և դատարկված դդումին աչք ու բերան շնորհելն ու մեջը մոմ վառելով`պատուհանի մոտ դնելը: Իմանալով այս ամենը` սկսվեց մեր քննարկումը և դասախոսը տվեց իր <տպավորիչ> ու սենսացիոն հարցը`տեղյակ եք, արդյո՞ք հայերն էլ ունեն նման տոներ: Ես զարմացա, բայց անմիջապես մտածեցի, թե դասախոսի նպատակը ոչ թե լսարանի գիտելիքի ստուգումն էր կամ էլ իր չիմացած հարցի պատասխանը գտնելը, այլ մեզ ստիպելը անգլերենով խոսել Բարեկենդանի և նրա ընդհանրությունների ու տարբերությունների մասին Halloween-ի հետ համաեմատած: Ես սկսեցի խոսել Բարեկենդանի մասին` վստահ լինելով, որ ինձ կշարունակեն: Բայց Բարեկենդան բառն ասելն ու լսարանի վերաբերմունքը տեսնելուց հետո ինձ թվաց, թե ես կամ ամերիկա եմ հայտնաբերել կամ էլ գտնվում եմ այլազգիների շրջապատում: Դասախոսս ամենայն լրջությամբ, միևնույն ժամանակ, մեծ հետաքրքրությամբ խնդրեց ինձ ավելի մանրամասն պատմել: Զարմանքս և զայրույթս թույլ չէին տալիս ինձ խոսել: Ի վերջո, զսպելով ինձ, հարցրեցի, թե իրո՞ք ոչ ոք չգիտի ինչ է բարեկենդանը.լսարանում տիրեց լռություն:
Շարունակելի

Տպավորիչ հանդիպում 2

Ամենահատկանշականն ու հաճելին մեզ համար այն էր, որ մեծարգո դեսպանը Ուկրաինայում բանասիրություն սովորելուն զուգընթաց սովորել է նաև ԵՊՀ Բանասիրական ֆակուլտետում`ուսումնասիրելով հայոց լեզու: Ապա սովորել մեր ֆակուլտետում`Միջազգային հարաբերություններում*, և եղել մեր դեկանի համակուրսեցին: Հիանալի տիրապետում է հայոց լեզվին, տասնյակից ավել թարգմանությունների հեղինակ է, ուկրաիներեն է թարգմանել <Սասնա ծռեր> դյուցազնավեպը:
Դեսպանը խոսեց հայ և ուկրաինացի ժողովուրդների ընդհանրությունների մասին: Նրան մտահոգողը` հայերի և ուկրաինացիների միմյանց ինչպես հարկն է չճանաչելն է:
Մեծ տպավորություն գործեց դեսպանի հայասեր և անմիջական լինելը: Երևի դրան նպաստել է Մայր ԲՈՒՀ-ում սովորելն ու երկար տարիներ հայերի հետ շփվելը: Պատմում էր նաև իր ուսանողական կյանքից, որն անց է կացրել մեր երկրում:
Հանդիպումը բավականին օգտակար էր և եթե, կարելի է ասել, ճանաչողական:
Այն մեզ ճանաչեցրեց Ուկրաինայի դժվարություններին, ուկրաինացի ազգի մտահոգություններին և հայերի հետ ընդհանրություններ ունենալուն: Հանդիպումից մեծ բավականություն ստացած սպասում ենք հաջորդիվին…

Հ.գ.Կուզեի նշել, ոչ նմանատիպ հանդիպումներին կարող են մասնակցել միջազգային հարաբերություններ ֆակուլտետի ուսանողները: Սակայն, ցավոք սրտի, մեր մեջ ևս կան մարդիկ, որոնք հանդիպումը զուտ դիտում են որպես դասից փախչելու հարմար առիթ և դեսպանի հետ զուգընթաց կողքինի հետ կիսում են իրենց անձնական կյանքն ու կարծես յուրովի մրցում դեսպանի հետ`ապացուցելով, որ իրենց ձայնը ավելի հնչեղ է և բարձր: Քաղաքավարության պարզագույն տարր է նման բարձրաստիճան պաշտոնյաի խոսակցության ժամանակ ոչ միայն լռել, այլև չլքել դահլիճը:

*Միջազգային հարաբերություններ- international relation

Տպավորիչ հանդիպում 1

Ես նշել էի, որ պարբերաբար գրելու եմ իմ համալսարանական առօրյաից: Մեր ֆակուլտետում ընդունված է պարբերաբար կազմակերպել հանդիպումներ դիվանագիտական ծառայության մեջ գտնվող և առհասարակ դիվանագիտության հետ որևէ առնչություն ունեցող պաշտոնատար անձանց հետ: Վերջին հանդիպումը ՀՀ-ում Ուկրաինայի դեսպանի հետ էր: Անձամբ ինձ համար մինչ հանդիպումը այդ երկիրը այդքան էլ ճանաչված և հետաքրքրիր չէր: Ճիշտ է Ուկրաինան գտնվում է նույն տարածաշրջանում, ինչ մեր երկիրը, սակայն մեզ համար Ուկրարնան չգիտես`ինչու այդքան չի կարևորվում: Եվ ահա պարզվում է, որ Ուկրաինայում բնակվում է 300 հազար հայ բնակչություն, որ Ուկրաինայում գտնվող հայկական եկեղեցիների պահպանման համար ուկրաինական կառավարությունը յուրաքանչյուր տարի բյուջեից տրամադրում է որոշակի գումար: Ինչպես օրինակ`վերջերս ՀՀ նախագահի մասնակցությամբ բացվածՂրիմի Սուրբ Խաչ եկեղեցին:
Շարունակելի…

<Մորաքույրը փարիզից>

Մեծ հրճվանքով տեղեկացա, որ բեմադրվում է <Մորաքույրը փարիզից> ներկայացումը, որի ռեժիսորը, սցենարիստն ու գլխավոր դերակատարը հենց ինքը`Նարեկ Դուրյանն է: Մարդ, որ ծնվելով Երևանում, իր ասելով դարձել է սփյուռքահայ, ավելի հստակ` փարիզահայ: Ներկայցումը իր բնույթով կատակերգությունն է, բայց պատկանում է կատակերգությունների այն տեսակին, որ ծիծաղելով մեկտեղ քեզ ստիպում է խորհել, հետևություններ անել և զղջալ: Կներկայացնեմ սյուժեն շատ սեղմ տարբերակով, որպեսզի ավելի ստույգ պատկերացում կազմեք, և վստահ եմ, որ ձեր մեջ կառաջանա հետաքրքրություն դիտելու ներկայացումը: Այսպիսով, 2 դերասան ընկերներ սիրում են զույգ քույրերի, բայց քանի որ իրենք աղքատ են, աղջիկները նրանց արհամարհում են: Եվ ահա, ժամանակակից ձևով հաղորդագրություն* է գալիս տղաներից մեկին, թե իր մորաքույրը, որը մեծահարուստ փարիզահայ է գալիս է Հայաստան և ցանկանում է իր քրոջ որդուն հանձնել իրեն հասանելիք ժառանգությունը: Եվ այստեղ սկսվում է հայկական`ավելի ճիշտ հայաստանյան հյուրասիրության նախապատրաստական <աշխատանքները>. սեղանը այնքան լցնել, որ շարժվելու տեղ չլինի, այնքան հյուրասիրել հյուրին/ավելի տիպիկ ուտեցնել/, որ առողջական խնդիրներ ծագեն, այնքան խմեցնել, որ իր անունը չհիշի:
Սակայն, գալիս է ևս մեկ հաղորդագրություն, որտեղ ասվում է, որ մորաքույրի գալը հետաձգվում է: Բայց, քանի որ արդեն բոլորը և գլխավորապես աղջիկները հանձինս տղաների տեսնում էին ապագա միլիոնատերների, նրանք խնդրում են իրենց ուսուցչին, որի դերակատարը Նարեկն էր, խաղալ փարիզահայ մորաքրոջ դերը: Եվ միանգամից փոխվում է շրջապատի վերաբերմունքը արդեն իսկ <հարուստ> տղաների հանդեպ: Հատկանշականն այն է, որ ով գալիս էր մորաքրոջը տեակցելու իր հետ, որպես նվեր, բերում էր մեսրոպատառ այբուբեն: Ներկայացման ընթացքում անընդհատ խոսվում է թե՜ հայաստանաբնակնրի և թե՜ սփյուռքահայերի, այսպես ասած, թերությունների մասին: Ողջ ներկայացման ընթացքում հիանում էի դերասանական վարպետությամբ և մեծ բավականությամբ գեղարվեստական հաճույք ստանում:
Խորհուրդ կտամ, որ դուք էլ վայելեք այս ներկայացումը:
*հաղորդագրություն-sms
Ապրե՜ք ուրախ

Դասեր քաղենք…

Նահանջը իր հետ բերում է կորուստ, կորուստը`տառապանք ու ցավ և անցյալից, որպես միակ հիշատակ, թողնում է հուշը:
Պ.Սևակ

Ով որ ուրանում է պատմությունը, առաջ ինքն է կնքում իր դատապարտության դատակնիքը… Թուրքը երեկ անկիրթ բարբարոս էր, բայց քաղաքակրթվելուց հետո դարձել է կրթյալ ավազակ և այն ժամանակ ավելի վտանգավոր է դարձել:
Րաֆֆի

Պատմությունը ոչ միայն անցյալի հայելին է, այլև ներկայի խորհրդատուն:
Րաֆֆի

Համատարած ծաղր է Թոիրքիան, որ կարծես ստեղծվել է ցույց տալու համար օրենքի, արդարության, ազատության և հասկացությունների անհեթեթ լինելը:
Ազատություն հռչակել և իրագործել բռնություն, արդարություն քարոզել և սանձազերծել կամայականություն, սահմանադրություն հրպարակել և ոտնահարել ամեն մի օրենք`ահա Թուրքիայի պետական բարոյականությունը:
Հակոբ Պարոնյան

Շատերը իրենց մեկ սխալը արդարցնելու համար անուղղելի և ծիծաղելի սխալներ կգործեն: Սխալը ճանաչելը խելացիություն է, իսկ այն խոստովանելը`մեծ քաջություն:
Հակոբ Պարոնյան

Ցավալի է, որ գիտունի գրչով լուծվելիք խնդիրները հաճախ դերձակի մկրատով են կտրտվում:
Հակոբ Պարոնյան

Արջի ծառայություն 2

Հաջորդ ցնցող նորությունը այն էր, որ ի պատիվ հայ-թուրքական հարաբերությունների <բարելավման> չգիտես ինչ-ինչ պատճառներով ֆուտբոլային խաղի հանդիպման ընթացքում անջատվել էր Ծիծեռնակաբերբի հուշահամալիրի լուսավորությունը: Մի՞գուցե մտածել էին, որ եթե սեպտեմբերի 6-ին Ծիծեռնակաբերդը լուսվորվեր իր բնականոն ձևով, ապա Հրազդան մարզադաշտում հավաքվածները պարտավոր էին նկատել Ծիծեռնակաբերդը, քանզի այն ուղիղ դեմ հանդիման է Հրազդան մարզադաշտին և առավել ևս այն հատվածին, որտեղ մեր <պատվարժան> հյուրն էր նստելու, և քանի որ Հայաստանը այս դեպքում հյուրընկալ երկիրն էր, ուրեմն քաղաքակիրթ չէ նեղացնել հյուրին`նրան տհաճություն պատճառելով:
Խաղի ընթացքում ՀՅԴ-ն Ծիծեռնակաբերդի համալիրում ջահերով լուռ երթ էր կազմակերպել: Եվ նրանք էլ ինչպես յուրաքանչյուր աչալուրջ հայ, զարմացել են թե ինչու չեն վառվում հուշարձանը լուսավորող լույսերը: Սակայն արի ու տես, որ այս անդրդվելի փաստը <իրականությանը չհամապատասխանող է բանբասաբք> է անվանում հենց ինքը` Հայոց ցեղասպանության թանգարանի տնօրենը, դեռ համարձակվելով միակ աչալուրջ հեռուսռաընկերությանը`Երկիր Մեդիային, կեղծ տեղեկություն հաղորդելու և զրպարտանքի մեղադրանքով դատի տալու սպառնալիք ներկայացնել: Այն էլ այն դեպքում, որ կա նկարահանված տեսնյութ, որն արդեն իսկ անժխտելի փաստ է, և հարյուրավոր մարդիկ, որոնք վկան են չլուսավորված Ծիծեռնակաբերդի: Եվ մեր <անկողմանպահ> ու <ահազանգող> հեռուստատեսությունը լռում է այն դեպքում, երբ ի լուր աշխարհի և ՀՀ-ի այդ մասին թմբկահարում է թուրքական լրատվությունը և հեռուստատեսությունը: Թերևս սա միակ ճշմարտությանը համապատասխանող և հավաստի տեղեկությունն է, որ մինչ օրս երևի հաղորդել է թուրքական լրատվությունը: Թուրքերը իրենք էլ էին զարմացել, թե այդ ոնց եղավ, որ հայերի համար սրբություն համարվող Ծիծեռնակաբերդի լուսվորության հետ խնդիրներ ծագեցին ճիշտ այն օրը, երբ Երևան էր ժամանել թուրք նախագահը:
Երևի ճարտարպետը մարզադաշտի տեղը սխալմամբ է ընտրել կամ էլ հաշվի չի առել այն փաստը, թե երբևէ կարող է Ծիծեռնակաբերդը ինչ որ մեկին խանգարի կամ տհաճություն պատճառի: Մի՞գուցե ճարտարապետի ընտրությունն էր սխալ: Այսուհետ պետք է պետական հատուկ ուշադրության արժանացնեն նման <ռազմավարական> կարևոր նշանակություն ունեցող կառույցների ճարտարապետներին:
Արդարամիտ եղե՜ք

Արջի ծառայություն 1

Ինչպես ասել է մեր մեծերից մեկը`հայ ժողովուրդն իր բազմադարյան պատմության ընթացքում օժտված է եղել և այժմ էլ առավել ընդգծված կերպով օժտված է 4 հիմնական հատկանիշներով`հայրենասիրություն, երկպառակություն, դավաճանություն և օտարամոլություն: Անդրադառնանք օտարամոլությանը և այս դեպքում ընդգծված կերպով թուրքամետությանը:
Սուլթանի գալուց օրեր առաջ պարզվեց, որ ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիան լիազորված է աղավաղել ՀՀ պետական զինանշանը`փոխելով նրա որոշ խորհրդանիշներ* և գլխավորապես հայ ժողովրդի սրբություն`Արարատ լեռը, նրա տեղում տեղադրելով FFA* հապավումը կարծես նպատակ ունենալով FFA պաշտել այնպես, ինչպես Արարտը: Գիտե՞ք այս ամենի մեջ ինչն է ավելի ամոթալի և կարևոր, այն որ թուրքերը միշտ հակադրվել և մեղադրել են Հայաստանի Հանրապետությանը, որ իրենց պետական զինանշանում հայերը օգտագործում են Թուրքիայի տարածքում գտնվող և հետևաբար <թուրքերի> լեռը համարվող Արարատի պատկերը, որի իրավունքը չունեն հայերը: Եվ արդեն տարիներ է, որ թուրքական ղեկավարությունը պետականորեն իրականցնում է անուղղակի քարոզչություն և պահջում է հանել ՀՀ զինանշանից <թուրքական> Արարատ լեռան պատկերը: Եվ ահա էֆենդի գյուլի պատվին ստեղծվում է մեր հավաքականի նոր լոգոն, որը պատահաբար կրում է ՀՀ զինանշանի որոշ մասնիկներ և կրկին պատահաբար հանվում է Արարատի պատկերը: Ոնց մտածեցի եկա մի եզրահանգման, որ սա լոկ արջի ծառայություն կարելի է անվանել:
Հ.գ. Արդար լինելու համար, իհարկե, հարկավոր է նշել, որ 1 ամիս անց Ֆուտբելի ֆեդերացիայի նախագահը հրապարակայնորեն ներողություն խնդրեց հասարակությունից: Սակայն եղածն արդեն եղած է և թուրքն էլ արդեն ստացել է իր հարցերի պատասխանը:
*խորհրդանիշ-symbol
*FFA-football federartion Armenia


Բարեփոխված լոգոն
Շրջահայաց եղե՛ք

Թուրքերը մեր ախպե~~րներն ե՞ն…

Կրկին ուշացումով, բայց անկարող եմ շրջանցել այս ցավալի իրողությունը, որը վերջերս դարձել է մեր հանրության քննարկվող թեմաների կիզակետը: Ես գիտեի, որ մեր երկրում յուրաքանչյուր հայ մարդ կարող է հպարտանալ, թե ինքը տիրապետում է այնպիսի պետական գաղտնիքների, որոնց իմացությունն արդեն իսկ ազգային անվտանգության հարց է, որ յուրաքանչյուրը իր սուրբ պարտքն է համարում քննարկել և կարծիք հայտնել ցանակցած պետական որոշման և գործողության վերաբերյալ: Բայց, անկեղծ ասած, մինչ օրս չէր եղել որևէ թեմա, որի շուրջ այսքան երկար կրքերը չմարեին և յուրաքանչյուրն այս աստիճան իրեն կարևորեր պետական որոշումներ ընդունելու հարցում: Նաև չէի հավատում, որ հայ-թուրքական հարաբերություններում այս <բարեփոխումները>/եթե կարելի է այդպես անվանել/ կարող էին այս աստիճան գովասանքի արժանանալ: Չեմ զարմանում, քանզի հայ ժողովուրդը և գերազանցապես հայաստանաբնակ հայը երբեք չի կարողացել ոչ միայն ազատ գործել, այլև ազատ մտածել: Միշտ թելադրվել է կաղապարված մտածելակերպ, որը մատուցվել է որպես համընդհանուր ճշմարտություն: Մենք, մեր հոգեբանությամբ դարձել ենք ստրկամիտ և այսօր էլ չենք կարողանում ազատվել այդ չարաբաստիկ բարդույթից: Ու այսօր այդ ստրկամտությանը գումարվում է թուրքամետությունը և ստացվում է հայրենադավություն:
ստրկամտություն+թուրքամետություն=հայրենադավություն
Բոլոր այն հեքիաթները, թե իբր այսօրվա թուրքերը մեղավոր չեն իրենց պապերի գործած մեղքերի համար, թե իբր նրանք փոխվել են կարելի է ասել` մակերեսայնություն է: Ինչպես ՐԱՖՖԻՆ է ասում`թուրքը երեկ անկիրթ բարբարոս էր, բայց քաղաքակրթվելուց հետո կդառնա կրթյալ ավազակ և այն ժամանակ ավելի վտանգավոր կդառնա:
Սեպտեմբերի 6-ին, երբ աբդուլլահ սուլթանը գալիս էր Երևան ՀՅԴ-ն`միակ սկզբունքային ուժը այս հարցում, բողոքի ցույցեր կազմակերպեց նրա դեմ: Ես երթուղայինով իջնում եմ Օպերա և ճանապարհին կանգնած երիտասարդների պլակատներին նայելով` մարմինս փշաքաղվում է` միժամանակ մոտս առաջանալով վրեժի և հպարտության զգացում: Բայց միևնույն ժամանակ մի քանի <գիտուն> տգետներ, որոնց համար հայ-թուրքական հարաբերությունները սկսվում է Թուրքիայից էժան ապրանք ներկրելով և սահմանափակվում Անթալիայում հանգստանալուց առանց դույզն-ինչ հիշելու թե մենք այսօր պահանջատեր ենք, ամենավերջին խոսքերով անպատվում են աչալուրջ ու պահանջատեր ՀԱՅերին, իրենց դնելով բանիմաց քաղաքագետի տեղ, փոխարեն սթափվելու և նրանց կողքին կանգնելու: Սա է մեր ազգային ողբերգությունը և սրանից է, որ օգտվում է Թուրքիան: Ուղղակի պետք է հասկանալ, որ հավի պես քո բնում փակվելը, լռելը, համակերպվելը, չպահանջելը, չպայքարելը արժանապատվության և ինքնասիրության խնդիր է: Պետք է շարժվել մի կարգախոսով`ոչինչ չի մոռացվել, ոչ ոք չի մոռացել:

Պահանջատեր եղե՜ք

Խոստումնալից սկիզբ

Աշնան առաջին օրը առավոտյան ժամը 8:30 ես արդեն ԵՊՀ-ում էի: Բայց հավաքված երիտասարդության թվին նայելով`մոռացա, որ առավոտյան ժամը 8:30 է: Արդեն Իրավաբանական ֆակուլտետի մասնաշենքի աստիճաններն էի բարձրանում`զննելով շուրջս ու շենքի դիրքը, երբ միանգամից հիշեցի այն առաջին օրը, որ նույն հետաքրքրությամբ մուտք գործեցի դպրոց; Արդեն 8:40 էր, երբ մեզ`առաջին կուրսեցիներիս, հրավիրեցին նիստերի դահլիճ: Կարող է մտածեք թե ինչու եմ ստույգ նշում ժամերը, բայց իրոք զարմանալի փաստ էր, որ ամեն ինչ շարժվում էր ժամացույցի սլաքի պես ճշտապահ: Նիստերի դահլիճում մեզ ողջունեց Միջազգային հարաբերություններ ֆակուլտետի դեկանը, որը բավականին բարեհամբույր և ընկերական էր, այնուհետև Միգազգ. հարաբ. ֆակուլտետի հիմնադիրն ու ամբիոնի վարիչը: Ուշագրավն այն էր, որ բոլորն իրենց խոսքում առաջնահերթ ուշադրություն էին դարձնում կարգապահական խնդրին: Մեզ ղեկավար անձնակազմի հետ ծանոթացնելուց հետո տեղեկացրին, թե ուր որ է մեզ է այցելելու ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարը: Հանդիպմանը նախարարը շեշտեց մեր ֆակուլտետի կարևորությունը ՀՀ արտաքին քաղաքականության իրականացման ասպարեզում և հայտնեց, որ այսօր մեր երկրի առջև կանգնած մարտահրավերների լուծման համար անհրաժեշտ են բարձրորակ ու պրոֆեսիոնալ* մասնագետներ:
Մի զարմանալի երևույթ ևս, առհասարակ, և՜ աշակերտների և՜ ուսանողների մոտ որպես կանոն ընդունված է, որ սեպտեմբերի 1-ը այն միակ օրն է, որ գնում են դասի, բայց չգրված օրենքի համաձայն դաս չի լինում: Այս տարի առաջին անգամ խախտվեց այդ չգրված օրենքը և հենց առաջին օրից եղան դասախոսություններ, լեկցիաներ* և հանձնարարություններ: Հետագայում տեղեկացա իմ ընկերներից, որոնք նույնպես սովորում են ԵՊՀ այլ ֆակուլտետներում, որ իրենք այդ օրը ոչ մի դաս չեն արել, այլ մի քանի ժամ կանգնելուց և ընդամենը իրենց ապագա դասընկերների հետ ծանոթանալուց հետո թողել են համալսարանը: Նախ և առաջ զարմացա, քանզի Միջազգ. հարաբ. և Իրավաբանական ֆակուլտետները հասարակության մեջ չգիտես`ինչու ընդունված են որպես էլիտար* և եթե էլիտար ուրեմն ինչ-որ չափով §անկազմակերպ¦ և §անկարգապահ¦, բայց եղավ տարածվածի ճիշտ հակառակը: Սա էլ փաստեց, որ թյուր կարծիք է շրջանառվում:
Հ.գ. փորձում եմ ձեր ուշադրոըթյանը հանձնել օտար լեզուներից մեր լեզու ներխուժած և տարածված բառերի հայերեն փոխարժեքները.
*արհեստավարժ-professional
*գրառում -lecture
*պերճաշուք,նրբագեղ,վերնախավին հաճո- elite
Հ.գ. այսքան ուշացումով գրելուս պատճառը գերզբաղված լինելս է, ինչի համար հայցում են ձեր ներողամտությունը:
Աչալուրջ եղե՜ք

Ով քնած է արթուն կենա, Ով արթուն է ելնի կենա 2

Օրեր առաջ մեզ էին այցելել տատիկս ու պապիկս: Յուրաքանչյուր անգամ, որ հյուրեր ենք ունենում մեր քաղաքում մի գեղեցիկ նորություն է լինում, որ իրենց ներկայացնենք: Եվ այս տարի այդ նորությունը Հյուսիսային պողոտան էր: Բայց նախքան գնալը, ծանոթ լինելով այնտեղ տիրող մթնոլորտին և իրավիճակին տատանվում էի`արժե՞ արդյոք գնալ այնտեղ, թե ոչ: Չէ՞ որ հնարավոր էր ծագեին միմյանց հակասող 2 կարծիք. այն որ կառուցված շենքերն ու պողոտան մեծ ձեռքբերում է մեր փոքրիկ քաղաքի համար և բավականին գեղեցիկ, և որ մարդկանց մի խումբ այնքան մոլորության մեջ է, որ անգամ Մայր Հայաստանի արձանը, որ համարվում է Երևանի հրաշալիքներից մեկը վերածել են ծաղրանկարի/անկեղծ ասած լեզուս չի պտտվում, որ նկարագրեմ/, որ իբր թե նստացույց են անում և այդտեղ գիշերում են/Աստծուն է հայտնի՝ ինչ պայմաններում/, որ երգում են ազգային-ազատագրական երգեր`աղավաղված և փոփոխված տարբերակով, որ իբր թե պայքարում են <քաղբանտարկյալների> ազատության համար. մի նորություն ևս` քաղբանտարկյալ-քաղաքական և գաղափարական նպատակներով հետապնդվող և բանտարկված անձ: Իսկ <ազատասեր> բողոքավորները ստեղծել են <քաղբանտարկյալի> մի նոր բացատրություն և ինչու՞չէ նաև տեսակ-մարդիկ ովքեր մարտի 1-ի լույս 2-ի օրը զբաղվել են թալանով, գողությամբ, ավերով ու ավարով, ովքեր ոտնահարել են զինվորի արժանապատվությունը և հարվածել նրան, ովքեր 1 օրում քաղաքին հասցրել են նյութական մեծ վնաս, ովքեր երկրի անվան և պատվի հետ են խաղացել`տալով նրան բարոյական հսկայական հարված, ովքեր վերջիվերջո սարսափի մեջ են պահել ողջ երկիրը այսօր համարվում են <անմեղ> ձերբակալվածներ, իշխանության <զոհ> և <քաղբանտարկյալներ>: Ահա սա է այդ մարդկանց համար քաղբանտարկյալ հասկացության իմաստը: Վերադառնանք զբոսաշրջիկներին նման <հաճույք> պատճարելու հարցին: Չգիտեմ` ով ինչպիսի զգացում է ունենում նրանց կողքով անցնելիս, բայց ես ամանչում եմ: Երբ պապաիկիս ձեռքը բռնած քայլում էի, կյանքում առաջին անգամ ամանչեցի, որ հայ եմ, ամամնչեցի, որ հավաքվածներն են հայ: Հասկանու՞մ եք ՀԱ~Յ…
Ու այդ ամոթի զգացումը մեջս խեղդած` նայում էի շուրջս և մտածում, թե Վարդան Մամկոնյանը…Արամ Մանուկյանը…Շահեն Մեղրյանը…և հազարավոր այլ հերոսներ է՞լ են հայ ու մենք է՞լ: Մի՞թե Արցախում այսքան զոհեր տվեցինք, որ այսօր ունենանք այս խայտառակ իրականությունը: Մի՞թե…
Այս բոլորի համար նախ և առաջ մեղավոր է հենց իշխանությունը: Նա չունի արդարանալու որևէ ձև և դրա վառ ապացույցն են իր գործելակերպը և այն անձեռնմխելիությունը և ամենաթողությունը, որով շրջապատել է իրեն: Պետք է հասկանալ, որ ժողովուրդն էլ ունի իր համբերության բաժակը, և մի օր էլ կգա, երբ նա ուղղակի չի հանդուրժի, կըմբոստանա, կբողոքի, և նա էլ ինչպես իշխանությունը կկորցնի իր չափի զգացումը` և դուրս գալով հավասարակշռությունից կանցնի ծայրահեղության: Սրա համար մեղավոր չէ ո՛չ իշխանությունը, ո՛չ էլ ըմբոստացած հասարակությունը: Մեղավոր ենք մենք, մենք բոլորս, մեղավոր է ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքցի, մեղավոր է յուրաքանչյուր հայ… Մենք բոլորս ունենք մեր մեղքի բաժինը և այսօր պատժվում ենք բոլորով` յուրաքանչյուրս յուրովի: Բայց ելնենլով այն մտքից, թե թունելի վերջում միշտ էլ լույս է լինում, կարող ենք հուսալ, որ արդեն մոտ ենք այդ լույսին:
Հ.գ. Մտածում ես, թե իշխանությունն ինչպիսի քայլեր է իրեն թույլ տվել, ինչ կյանքով է ապրել , որ այսօր ունենք այսպիսի իրականություն: Գուցե հասել է ժամը ստեղծվածից դասեր քաղելու և սկսածն արմատախիլ անելու:
Սիրե՛ք միմյանց

Ով քնած է արթուն կենա, Ով արթուն է ելնի կենա 1

Այս գաղափարն է, որ որպես ուղենիշ փոխանցվել է մեզ սերնդեսերունդ դեռևս Սասունցի Դավթից: Դեռ 8-րդ դարում Դավիթը այս կոչով փորձել է սթափեցնել մեր երկրի դեմ արշաված Մըսրա Մելիքի զորքին: Այսօր հասունացել է այն պահը, որ այս նույն կոչը անելու անհրաժեշտություն է առաջացել: Ինչու՞ ենք պառակտվել, ինչու՞ ենք չարացել, ինչու՞ ենք դարձել անհավատ յուրաքանչյուր հավաստիացումի և պաշտոնական հայտարարության նկատմամաբ: Մի՞թե դարավոր անցյալ ունեցող, այսքան զարհուրելի ու վայրիվերումներով լի ուղով անցած ազգը, այսքան արտաքին մարտահրավերների առջև կանգնած, ասես արհամարհում է այս լուրջ խոչընդոտներն ու դժվարությունները և անցել այսքանի նկատմամաբ մի ճղճիմ ու անիմաստ պայքարի, որ արդարանալու համար անվանում են պայքար ազատության, ազատ, անկախ Հայաստան ստեղծելու համար: Սրանով են բացատրում մահակներով զինված լինելը, սեփական երկրի զինվորի վրա ձեռք բարձրացնելը/այն էլ մի ազգի զինվորի, որի համար զինվորը սրբություն է/, պետականությանն ու ազգային արժեքներին անվերականգնելի վնասներ հասցնելը, ազգային միասնությունը կործանելը, որևէ սրբություն չունենալը, վիրավորելն ու անարգելը պետական պաշտոնյաից մինչև հոգևոր առաջնորդ` նրան որակավորելով այնպիսիվ պիտակներով, որ կրկնելն անգամ կհամարվի սրբապղծություն: Մի՞թե ազատություն և անկախություն չէ այն բացահայտ փաստը, որ օրեր շարունակ մայրաքաղաքի սրտում տեղի էին ունենում այնպիսի գործողություններ, որոնք բնորոշ էին միմիայն զարգացման ցածր կենսամակարդակ ունեցող աֆրիկյան հետամնաց ազգերին: Միթե գոյություն չունի որևէ սրբություն, այն էլ մի երկրի ժողովրդի համար, որը առաջինն է ընդունել քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն: Ես ամաչում, որ այսքան ազգային ու կրոնական ժառանգություն ունեցող մի ժողովուրդ այսօր գտնվում է այսպիսի ամոթալի և անպատվաբեր վիճակում:
Շարունակելի

Ողջույն

Ողջունում եմ բոլոր նրանց, ովքեր այժմ ընթերցում են այս տողերը: Այս կայքէջի սահմաններում ձեզ եմ փոխանցելու իմ մտքերը, իմ առօրյան և այն ամենը ինչ կկատարվի իմ և ձեր շուրջը:Կխնդրեի, որ հնարավորության և ցանկության դեպքում ձեր առաջարկներով և հոդվածներով աջակցեք այս կայքէջի գործունեությանը: Կայքէջի ստեղծման նպատակը առողջ դատողությանն ու մտքին զարկ տալն է/Ինչու չէ նաև հայաստանյան իրականությունում այս տեսակի հաղորդակցմանը նպաստելով/: Հուսով եմ, որ կհասնեմ նպատակիս`ձեր աջակցությամբ:
Կանխավ շնորհակալություն