Տպավորիչ հանդիպում 2

Ամենահատկանշականն ու հաճելին մեզ համար այն էր, որ մեծարգո դեսպանը Ուկրաինայում բանասիրություն սովորելուն զուգընթաց սովորել է նաև ԵՊՀ Բանասիրական ֆակուլտետում`ուսումնասիրելով հայոց լեզու: Ապա սովորել մեր ֆակուլտետում`Միջազգային հարաբերություններում*, և եղել մեր դեկանի համակուրսեցին: Հիանալի տիրապետում է հայոց լեզվին, տասնյակից ավել թարգմանությունների հեղինակ է, ուկրաիներեն է թարգմանել <Սասնա ծռեր> դյուցազնավեպը:
Դեսպանը խոսեց հայ և ուկրաինացի ժողովուրդների ընդհանրությունների մասին: Նրան մտահոգողը` հայերի և ուկրաինացիների միմյանց ինչպես հարկն է չճանաչելն է:
Մեծ տպավորություն գործեց դեսպանի հայասեր և անմիջական լինելը: Երևի դրան նպաստել է Մայր ԲՈՒՀ-ում սովորելն ու երկար տարիներ հայերի հետ շփվելը: Պատմում էր նաև իր ուսանողական կյանքից, որն անց է կացրել մեր երկրում:
Հանդիպումը բավականին օգտակար էր և եթե, կարելի է ասել, ճանաչողական:
Այն մեզ ճանաչեցրեց Ուկրաինայի դժվարություններին, ուկրաինացի ազգի մտահոգություններին և հայերի հետ ընդհանրություններ ունենալուն: Հանդիպումից մեծ բավականություն ստացած սպասում ենք հաջորդիվին…

Հ.գ.Կուզեի նշել, ոչ նմանատիպ հանդիպումներին կարող են մասնակցել միջազգային հարաբերություններ ֆակուլտետի ուսանողները: Սակայն, ցավոք սրտի, մեր մեջ ևս կան մարդիկ, որոնք հանդիպումը զուտ դիտում են որպես դասից փախչելու հարմար առիթ և դեսպանի հետ զուգընթաց կողքինի հետ կիսում են իրենց անձնական կյանքն ու կարծես յուրովի մրցում դեսպանի հետ`ապացուցելով, որ իրենց ձայնը ավելի հնչեղ է և բարձր: Քաղաքավարության պարզագույն տարր է նման բարձրաստիճան պաշտոնյաի խոսակցության ժամանակ ոչ միայն լռել, այլև չլքել դահլիճը:

*Միջազգային հարաբերություններ- international relation

Տպավորիչ հանդիպում 1

Ես նշել էի, որ պարբերաբար գրելու եմ իմ համալսարանական առօրյաից: Մեր ֆակուլտետում ընդունված է պարբերաբար կազմակերպել հանդիպումներ դիվանագիտական ծառայության մեջ գտնվող և առհասարակ դիվանագիտության հետ որևէ առնչություն ունեցող պաշտոնատար անձանց հետ: Վերջին հանդիպումը ՀՀ-ում Ուկրաինայի դեսպանի հետ էր: Անձամբ ինձ համար մինչ հանդիպումը այդ երկիրը այդքան էլ ճանաչված և հետաքրքրիր չէր: Ճիշտ է Ուկրաինան գտնվում է նույն տարածաշրջանում, ինչ մեր երկիրը, սակայն մեզ համար Ուկրարնան չգիտես`ինչու այդքան չի կարևորվում: Եվ ահա պարզվում է, որ Ուկրաինայում բնակվում է 300 հազար հայ բնակչություն, որ Ուկրաինայում գտնվող հայկական եկեղեցիների պահպանման համար ուկրաինական կառավարությունը յուրաքանչյուր տարի բյուջեից տրամադրում է որոշակի գումար: Ինչպես օրինակ`վերջերս ՀՀ նախագահի մասնակցությամբ բացվածՂրիմի Սուրբ Խաչ եկեղեցին:
Շարունակելի…

<Մորաքույրը փարիզից>

Մեծ հրճվանքով տեղեկացա, որ բեմադրվում է <Մորաքույրը փարիզից> ներկայացումը, որի ռեժիսորը, սցենարիստն ու գլխավոր դերակատարը հենց ինքը`Նարեկ Դուրյանն է: Մարդ, որ ծնվելով Երևանում, իր ասելով դարձել է սփյուռքահայ, ավելի հստակ` փարիզահայ: Ներկայցումը իր բնույթով կատակերգությունն է, բայց պատկանում է կատակերգությունների այն տեսակին, որ ծիծաղելով մեկտեղ քեզ ստիպում է խորհել, հետևություններ անել և զղջալ: Կներկայացնեմ սյուժեն շատ սեղմ տարբերակով, որպեսզի ավելի ստույգ պատկերացում կազմեք, և վստահ եմ, որ ձեր մեջ կառաջանա հետաքրքրություն դիտելու ներկայացումը: Այսպիսով, 2 դերասան ընկերներ սիրում են զույգ քույրերի, բայց քանի որ իրենք աղքատ են, աղջիկները նրանց արհամարհում են: Եվ ահա, ժամանակակից ձևով հաղորդագրություն* է գալիս տղաներից մեկին, թե իր մորաքույրը, որը մեծահարուստ փարիզահայ է գալիս է Հայաստան և ցանկանում է իր քրոջ որդուն հանձնել իրեն հասանելիք ժառանգությունը: Եվ այստեղ սկսվում է հայկական`ավելի ճիշտ հայաստանյան հյուրասիրության նախապատրաստական <աշխատանքները>. սեղանը այնքան լցնել, որ շարժվելու տեղ չլինի, այնքան հյուրասիրել հյուրին/ավելի տիպիկ ուտեցնել/, որ առողջական խնդիրներ ծագեն, այնքան խմեցնել, որ իր անունը չհիշի:
Սակայն, գալիս է ևս մեկ հաղորդագրություն, որտեղ ասվում է, որ մորաքույրի գալը հետաձգվում է: Բայց, քանի որ արդեն բոլորը և գլխավորապես աղջիկները հանձինս տղաների տեսնում էին ապագա միլիոնատերների, նրանք խնդրում են իրենց ուսուցչին, որի դերակատարը Նարեկն էր, խաղալ փարիզահայ մորաքրոջ դերը: Եվ միանգամից փոխվում է շրջապատի վերաբերմունքը արդեն իսկ <հարուստ> տղաների հանդեպ: Հատկանշականն այն է, որ ով գալիս էր մորաքրոջը տեակցելու իր հետ, որպես նվեր, բերում էր մեսրոպատառ այբուբեն: Ներկայացման ընթացքում անընդհատ խոսվում է թե՜ հայաստանաբնակնրի և թե՜ սփյուռքահայերի, այսպես ասած, թերությունների մասին: Ողջ ներկայացման ընթացքում հիանում էի դերասանական վարպետությամբ և մեծ բավականությամբ գեղարվեստական հաճույք ստանում:
Խորհուրդ կտամ, որ դուք էլ վայելեք այս ներկայացումը:
*հաղորդագրություն-sms
Ապրե՜ք ուրախ

Դասեր քաղենք…

Նահանջը իր հետ բերում է կորուստ, կորուստը`տառապանք ու ցավ և անցյալից, որպես միակ հիշատակ, թողնում է հուշը:
Պ.Սևակ

Ով որ ուրանում է պատմությունը, առաջ ինքն է կնքում իր դատապարտության դատակնիքը… Թուրքը երեկ անկիրթ բարբարոս էր, բայց քաղաքակրթվելուց հետո դարձել է կրթյալ ավազակ և այն ժամանակ ավելի վտանգավոր է դարձել:
Րաֆֆի

Պատմությունը ոչ միայն անցյալի հայելին է, այլև ներկայի խորհրդատուն:
Րաֆֆի

Համատարած ծաղր է Թոիրքիան, որ կարծես ստեղծվել է ցույց տալու համար օրենքի, արդարության, ազատության և հասկացությունների անհեթեթ լինելը:
Ազատություն հռչակել և իրագործել բռնություն, արդարություն քարոզել և սանձազերծել կամայականություն, սահմանադրություն հրպարակել և ոտնահարել ամեն մի օրենք`ահա Թուրքիայի պետական բարոյականությունը:
Հակոբ Պարոնյան

Շատերը իրենց մեկ սխալը արդարցնելու համար անուղղելի և ծիծաղելի սխալներ կգործեն: Սխալը ճանաչելը խելացիություն է, իսկ այն խոստովանելը`մեծ քաջություն:
Հակոբ Պարոնյան

Ցավալի է, որ գիտունի գրչով լուծվելիք խնդիրները հաճախ դերձակի մկրատով են կտրտվում:
Հակոբ Պարոնյան

Արջի ծառայություն 2

Հաջորդ ցնցող նորությունը այն էր, որ ի պատիվ հայ-թուրքական հարաբերությունների <բարելավման> չգիտես ինչ-ինչ պատճառներով ֆուտբոլային խաղի հանդիպման ընթացքում անջատվել էր Ծիծեռնակաբերբի հուշահամալիրի լուսավորությունը: Մի՞գուցե մտածել էին, որ եթե սեպտեմբերի 6-ին Ծիծեռնակաբերդը լուսվորվեր իր բնականոն ձևով, ապա Հրազդան մարզադաշտում հավաքվածները պարտավոր էին նկատել Ծիծեռնակաբերդը, քանզի այն ուղիղ դեմ հանդիման է Հրազդան մարզադաշտին և առավել ևս այն հատվածին, որտեղ մեր <պատվարժան> հյուրն էր նստելու, և քանի որ Հայաստանը այս դեպքում հյուրընկալ երկիրն էր, ուրեմն քաղաքակիրթ չէ նեղացնել հյուրին`նրան տհաճություն պատճառելով:
Խաղի ընթացքում ՀՅԴ-ն Ծիծեռնակաբերդի համալիրում ջահերով լուռ երթ էր կազմակերպել: Եվ նրանք էլ ինչպես յուրաքանչյուր աչալուրջ հայ, զարմացել են թե ինչու չեն վառվում հուշարձանը լուսավորող լույսերը: Սակայն արի ու տես, որ այս անդրդվելի փաստը <իրականությանը չհամապատասխանող է բանբասաբք> է անվանում հենց ինքը` Հայոց ցեղասպանության թանգարանի տնօրենը, դեռ համարձակվելով միակ աչալուրջ հեռուսռաընկերությանը`Երկիր Մեդիային, կեղծ տեղեկություն հաղորդելու և զրպարտանքի մեղադրանքով դատի տալու սպառնալիք ներկայացնել: Այն էլ այն դեպքում, որ կա նկարահանված տեսնյութ, որն արդեն իսկ անժխտելի փաստ է, և հարյուրավոր մարդիկ, որոնք վկան են չլուսավորված Ծիծեռնակաբերդի: Եվ մեր <անկողմանպահ> ու <ահազանգող> հեռուստատեսությունը լռում է այն դեպքում, երբ ի լուր աշխարհի և ՀՀ-ի այդ մասին թմբկահարում է թուրքական լրատվությունը և հեռուստատեսությունը: Թերևս սա միակ ճշմարտությանը համապատասխանող և հավաստի տեղեկությունն է, որ մինչ օրս երևի հաղորդել է թուրքական լրատվությունը: Թուրքերը իրենք էլ էին զարմացել, թե այդ ոնց եղավ, որ հայերի համար սրբություն համարվող Ծիծեռնակաբերդի լուսվորության հետ խնդիրներ ծագեցին ճիշտ այն օրը, երբ Երևան էր ժամանել թուրք նախագահը:
Երևի ճարտարպետը մարզադաշտի տեղը սխալմամբ է ընտրել կամ էլ հաշվի չի առել այն փաստը, թե երբևէ կարող է Ծիծեռնակաբերդը ինչ որ մեկին խանգարի կամ տհաճություն պատճառի: Մի՞գուցե ճարտարապետի ընտրությունն էր սխալ: Այսուհետ պետք է պետական հատուկ ուշադրության արժանացնեն նման <ռազմավարական> կարևոր նշանակություն ունեցող կառույցների ճարտարապետներին:
Արդարամիտ եղե՜ք

Արջի ծառայություն 1

Ինչպես ասել է մեր մեծերից մեկը`հայ ժողովուրդն իր բազմադարյան պատմության ընթացքում օժտված է եղել և այժմ էլ առավել ընդգծված կերպով օժտված է 4 հիմնական հատկանիշներով`հայրենասիրություն, երկպառակություն, դավաճանություն և օտարամոլություն: Անդրադառնանք օտարամոլությանը և այս դեպքում ընդգծված կերպով թուրքամետությանը:
Սուլթանի գալուց օրեր առաջ պարզվեց, որ ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիան լիազորված է աղավաղել ՀՀ պետական զինանշանը`փոխելով նրա որոշ խորհրդանիշներ* և գլխավորապես հայ ժողովրդի սրբություն`Արարատ լեռը, նրա տեղում տեղադրելով FFA* հապավումը կարծես նպատակ ունենալով FFA պաշտել այնպես, ինչպես Արարտը: Գիտե՞ք այս ամենի մեջ ինչն է ավելի ամոթալի և կարևոր, այն որ թուրքերը միշտ հակադրվել և մեղադրել են Հայաստանի Հանրապետությանը, որ իրենց պետական զինանշանում հայերը օգտագործում են Թուրքիայի տարածքում գտնվող և հետևաբար <թուրքերի> լեռը համարվող Արարատի պատկերը, որի իրավունքը չունեն հայերը: Եվ արդեն տարիներ է, որ թուրքական ղեկավարությունը պետականորեն իրականցնում է անուղղակի քարոզչություն և պահջում է հանել ՀՀ զինանշանից <թուրքական> Արարատ լեռան պատկերը: Եվ ահա էֆենդի գյուլի պատվին ստեղծվում է մեր հավաքականի նոր լոգոն, որը պատահաբար կրում է ՀՀ զինանշանի որոշ մասնիկներ և կրկին պատահաբար հանվում է Արարատի պատկերը: Ոնց մտածեցի եկա մի եզրահանգման, որ սա լոկ արջի ծառայություն կարելի է անվանել:
Հ.գ. Արդար լինելու համար, իհարկե, հարկավոր է նշել, որ 1 ամիս անց Ֆուտբելի ֆեդերացիայի նախագահը հրապարակայնորեն ներողություն խնդրեց հասարակությունից: Սակայն եղածն արդեն եղած է և թուրքն էլ արդեն ստացել է իր հարցերի պատասխանը:
*խորհրդանիշ-symbol
*FFA-football federartion Armenia


Բարեփոխված լոգոն
Շրջահայաց եղե՛ք

Թուրքերը մեր ախպե~~րներն ե՞ն…

Կրկին ուշացումով, բայց անկարող եմ շրջանցել այս ցավալի իրողությունը, որը վերջերս դարձել է մեր հանրության քննարկվող թեմաների կիզակետը: Ես գիտեի, որ մեր երկրում յուրաքանչյուր հայ մարդ կարող է հպարտանալ, թե ինքը տիրապետում է այնպիսի պետական գաղտնիքների, որոնց իմացությունն արդեն իսկ ազգային անվտանգության հարց է, որ յուրաքանչյուրը իր սուրբ պարտքն է համարում քննարկել և կարծիք հայտնել ցանակցած պետական որոշման և գործողության վերաբերյալ: Բայց, անկեղծ ասած, մինչ օրս չէր եղել որևէ թեմա, որի շուրջ այսքան երկար կրքերը չմարեին և յուրաքանչյուրն այս աստիճան իրեն կարևորեր պետական որոշումներ ընդունելու հարցում: Նաև չէի հավատում, որ հայ-թուրքական հարաբերություններում այս <բարեփոխումները>/եթե կարելի է այդպես անվանել/ կարող էին այս աստիճան գովասանքի արժանանալ: Չեմ զարմանում, քանզի հայ ժողովուրդը և գերազանցապես հայաստանաբնակ հայը երբեք չի կարողացել ոչ միայն ազատ գործել, այլև ազատ մտածել: Միշտ թելադրվել է կաղապարված մտածելակերպ, որը մատուցվել է որպես համընդհանուր ճշմարտություն: Մենք, մեր հոգեբանությամբ դարձել ենք ստրկամիտ և այսօր էլ չենք կարողանում ազատվել այդ չարաբաստիկ բարդույթից: Ու այսօր այդ ստրկամտությանը գումարվում է թուրքամետությունը և ստացվում է հայրենադավություն:
ստրկամտություն+թուրքամետություն=հայրենադավություն
Բոլոր այն հեքիաթները, թե իբր այսօրվա թուրքերը մեղավոր չեն իրենց պապերի գործած մեղքերի համար, թե իբր նրանք փոխվել են կարելի է ասել` մակերեսայնություն է: Ինչպես ՐԱՖՖԻՆ է ասում`թուրքը երեկ անկիրթ բարբարոս էր, բայց քաղաքակրթվելուց հետո կդառնա կրթյալ ավազակ և այն ժամանակ ավելի վտանգավոր կդառնա:
Սեպտեմբերի 6-ին, երբ աբդուլլահ սուլթանը գալիս էր Երևան ՀՅԴ-ն`միակ սկզբունքային ուժը այս հարցում, բողոքի ցույցեր կազմակերպեց նրա դեմ: Ես երթուղայինով իջնում եմ Օպերա և ճանապարհին կանգնած երիտասարդների պլակատներին նայելով` մարմինս փշաքաղվում է` միժամանակ մոտս առաջանալով վրեժի և հպարտության զգացում: Բայց միևնույն ժամանակ մի քանի <գիտուն> տգետներ, որոնց համար հայ-թուրքական հարաբերությունները սկսվում է Թուրքիայից էժան ապրանք ներկրելով և սահմանափակվում Անթալիայում հանգստանալուց առանց դույզն-ինչ հիշելու թե մենք այսօր պահանջատեր ենք, ամենավերջին խոսքերով անպատվում են աչալուրջ ու պահանջատեր ՀԱՅերին, իրենց դնելով բանիմաց քաղաքագետի տեղ, փոխարեն սթափվելու և նրանց կողքին կանգնելու: Սա է մեր ազգային ողբերգությունը և սրանից է, որ օգտվում է Թուրքիան: Ուղղակի պետք է հասկանալ, որ հավի պես քո բնում փակվելը, լռելը, համակերպվելը, չպահանջելը, չպայքարելը արժանապատվության և ինքնասիրության խնդիր է: Պետք է շարժվել մի կարգախոսով`ոչինչ չի մոռացվել, ոչ ոք չի մոռացել:

Պահանջատեր եղե՜ք

Խոստումնալից սկիզբ

Աշնան առաջին օրը առավոտյան ժամը 8:30 ես արդեն ԵՊՀ-ում էի: Բայց հավաքված երիտասարդության թվին նայելով`մոռացա, որ առավոտյան ժամը 8:30 է: Արդեն Իրավաբանական ֆակուլտետի մասնաշենքի աստիճաններն էի բարձրանում`զննելով շուրջս ու շենքի դիրքը, երբ միանգամից հիշեցի այն առաջին օրը, որ նույն հետաքրքրությամբ մուտք գործեցի դպրոց; Արդեն 8:40 էր, երբ մեզ`առաջին կուրսեցիներիս, հրավիրեցին նիստերի դահլիճ: Կարող է մտածեք թե ինչու եմ ստույգ նշում ժամերը, բայց իրոք զարմանալի փաստ էր, որ ամեն ինչ շարժվում էր ժամացույցի սլաքի պես ճշտապահ: Նիստերի դահլիճում մեզ ողջունեց Միջազգային հարաբերություններ ֆակուլտետի դեկանը, որը բավականին բարեհամբույր և ընկերական էր, այնուհետև Միգազգ. հարաբ. ֆակուլտետի հիմնադիրն ու ամբիոնի վարիչը: Ուշագրավն այն էր, որ բոլորն իրենց խոսքում առաջնահերթ ուշադրություն էին դարձնում կարգապահական խնդրին: Մեզ ղեկավար անձնակազմի հետ ծանոթացնելուց հետո տեղեկացրին, թե ուր որ է մեզ է այցելելու ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարը: Հանդիպմանը նախարարը շեշտեց մեր ֆակուլտետի կարևորությունը ՀՀ արտաքին քաղաքականության իրականացման ասպարեզում և հայտնեց, որ այսօր մեր երկրի առջև կանգնած մարտահրավերների լուծման համար անհրաժեշտ են բարձրորակ ու պրոֆեսիոնալ* մասնագետներ:
Մի զարմանալի երևույթ ևս, առհասարակ, և՜ աշակերտների և՜ ուսանողների մոտ որպես կանոն ընդունված է, որ սեպտեմբերի 1-ը այն միակ օրն է, որ գնում են դասի, բայց չգրված օրենքի համաձայն դաս չի լինում: Այս տարի առաջին անգամ խախտվեց այդ չգրված օրենքը և հենց առաջին օրից եղան դասախոսություններ, լեկցիաներ* և հանձնարարություններ: Հետագայում տեղեկացա իմ ընկերներից, որոնք նույնպես սովորում են ԵՊՀ այլ ֆակուլտետներում, որ իրենք այդ օրը ոչ մի դաս չեն արել, այլ մի քանի ժամ կանգնելուց և ընդամենը իրենց ապագա դասընկերների հետ ծանոթանալուց հետո թողել են համալսարանը: Նախ և առաջ զարմացա, քանզի Միջազգ. հարաբ. և Իրավաբանական ֆակուլտետները հասարակության մեջ չգիտես`ինչու ընդունված են որպես էլիտար* և եթե էլիտար ուրեմն ինչ-որ չափով §անկազմակերպ¦ և §անկարգապահ¦, բայց եղավ տարածվածի ճիշտ հակառակը: Սա էլ փաստեց, որ թյուր կարծիք է շրջանառվում:
Հ.գ. փորձում եմ ձեր ուշադրոըթյանը հանձնել օտար լեզուներից մեր լեզու ներխուժած և տարածված բառերի հայերեն փոխարժեքները.
*արհեստավարժ-professional
*գրառում -lecture
*պերճաշուք,նրբագեղ,վերնախավին հաճո- elite
Հ.գ. այսքան ուշացումով գրելուս պատճառը գերզբաղված լինելս է, ինչի համար հայցում են ձեր ներողամտությունը:
Աչալուրջ եղե՜ք